“Vốn dĩ khoản ấy có thêm là nhờ Tử Hàng mà.”
“Anh chắc chắn sẽ có thêm à?”
“Còn phải xem chính sách.”
“Nếu chính sách còn chưa ban hành, sao mấy tháng trước hai người đã vội chuyển hộ khẩu?”
Chu Lỗi hoàn toàn im lặng. Tôi đột nhiên bật cười.
“Vậy ra hai người không phải vì chuyện đi học.”
“Chuyện đi học cũng là một phần nguyên nhân.”
“Thế tại sao anh lại lừa em?”
“Anh đâu có lừa em. Anh chỉ thấy không cần phải nói kỹ đến thế.”
Tôi nhìn anh.
“Hai người coi căn nhà của em, hộ khẩu gia đình em như một tấm vé số. Anh phụ trách đưa tên con trai chị anh vào, vậy mà còn cảm thấy không cần nói rõ với em?”
Mặt Chu Lỗi đỏ bừng.
“Cái gì mà nhà của em? Đó cũng là nhà anh!”
“Đúng, nên em chưa từng nói anh không có quyền. Nhưng anh có quyền không có nghĩa là em không có quyền được biết.”
“Rốt cuộc em muốn thế nào?”
“Em chẳng muốn thế nào cả.”
Tôi cầm cuốn sổ hộ khẩu trên bàn trà lên.
“Từ ngày mai, tất cả giấy tờ liên quan đến việc thu hồi, giải tỏa nhà đất, em sẽ tự mình đi kiểm tra.”
Chu Lỗi ngồi bật dậy:
“Em định chuyển hộ khẩu Tử Hàng đi à?”
“Em không có quyền đơn phương chuyển hộ khẩu của thằng bé đi, cũng không định giấu người giám hộ làm chuyện như vậy.”
Anh sững sờ. Tôi nhìn thẳng vào anh:
“Em chỉ không muốn hai người tiếp tục lấy câu ‘đều là người một nhà’ để ép em nhắm mắt làm ngơ trước mọi chuyện.”
Đêm ấy, lần đầu tiên chúng tôi cãi nhau dữ dội vì chuyện này. Con gái bị tiếng cãi vã đánh thức, ôm gối đứng ngoài hành lang. Con bé lí nhí hỏi:
“Mẹ ơi, có phải bố mẹ sắp ly hôn không?”
Tôi lập tức im bặt. Chu Lỗi cũng không nói nữa. Tôi bước đến ôm con, ngửi thấy mùi dầu gội thoang thoảng trên tóc con bé.
“Không đâu, bố uống hơi nhiều thôi.”
Con bé nửa tin nửa ngờ nhìn Chu Lỗi. Tôi đưa con về phòng, kéo chăn đắp cẩn thận cho con. Đóng cửa phòng lại, tôi không tiếp tục cãi nhau. Tôi chỉ nói với Chu Lỗi một câu:
“Sau này đừng nói những chuyện này trước mặt con.”
Sau hôm ấy, chúng tôi chiến tranh lạnh năm ngày. Chu Lỗi ngủ ngoài phòng khách. Buổi sáng tôi vẫn để lại cho anh một bát cháo nhưng không gọi anh dậy. Buổi tối anh về, tôi vẫn nấu cơm cho cả ba người. Trong nồi có phần của anh, nhưng tôi không đợi. Đến ngày thứ năm, anh tự bước vào bếp. Tôi đang bóc tỏi. Anh dựa vào khung cửa đứng một lúc rồi nói:
“Chuyện hộ khẩu lần này, anh làm sai rồi.”
Tôi không ngẩng đầu.
“Sai ở đâu?”
“Đáng lẽ phải nói với em trước.”
“Còn gì nữa?”
Anh im lặng một chút.
“Đúng là trước đó chị anh có nói khu mình có khả năng sẽ được quy hoạch cải tạo. Chị ấy bảo chuyển hộ khẩu Tử Hàng sang đây, nhỡ sau này có suất tái định cư tính theo đầu người thì khỏi lãng phí một suất.”
Vỏ tỏi trong tay tôi bị bóp vụn. Cuối cùng. Câu nói này, tôi đã đợi suốt năm tháng. Tôi hỏi:
“Anh đồng ý?”
“Lúc ấy anh nghĩ dù sao cũng là tiền hỗ trợ theo chính sách.”
“Cho nên anh cảm thấy như thế không tính là lấy tiền của em?”
“Ừ.”
“Thế nếu chính sách yêu cầu phải thực tế cư trú thì sao?”
Anh không nói.
“Nếu yêu cầu có quan hệ sở hữu nhà đất thì sao?”
Vẫn im lặng.
“Nếu vì khai báo sai sự thật mà ảnh hưởng đến việc xét duyệt hồ sơ của chính gia đình mình thì sao?”
Sắc mặt anh thay đổi.
“Đâu đến mức nghiêm trọng thế chứ?”
Tôi nhìn anh:
“Ngay cả chính sách quy định thế nào anh cũng không biết, vậy mà dám đem hộ khẩu nhà mình ra đánh cược.”
Chu Lỗi cúi đầu. Rất lâu sau, anh mới hỏi:
“Vậy em muốn làm thế nào?”
Tôi cho tỏi vào bát.
“Trước hết cứ khai đúng sự thật. Tử Hàng thực tế không sống ở đây thì ghi là không sống ở đây. Sau này có phương án chính thức thì cứ theo phương án mà làm. Cái gì thuộc về ai thì trả cho người ấy, không phải của mình thì đừng ai đưa tay ra lấy.”
Anh nói:
“Chắc chắn chị anh sẽ làm ầm lên.”
Tôi nhìn anh:
“Đó là vì ngay từ đầu anh đã khiến chị ấy nuôi hy vọng.”
Chu Lỗi không phản bác. Nửa tháng sau, phương án bồi thường thu hồi nhà đất của dự án cuối cùng cũng được công khai. Tôi và Chu Lỗi cùng đến xem. Trước bảng thông báo có đến mấy chục người vây quanh. Người dùng điện thoại chụp ảnh, người lấy giấy ghi chép, những người phía sau liên tục gọi:
“Ai xem xong rồi thì tránh ra cho người khác xem với!”
Tôi chen vào, đọc từng điều khoản. Theo thông báo, khoản bồi thường chính của dự án được tính dựa trên diện tích nhà ở hợp pháp, tình trạng quyền sở hữu cùng những căn cứ liên quan. Một số khoản hỗ trợ, tái định cư khác còn phải xét thời điểm đăng ký, hoàn cảnh thực tế và kết quả xác minh cụ thể của dự án.
Không phải cứ đưa thêm tên ai vào sổ hộ khẩu là người đó đương nhiên được chia một khoản tiền. Tôi chụp lại những phần liên quan. Chu Lỗi đứng bên cạnh xem rất lâu. Suốt đường về, anh không nói câu nào. Tôi hỏi:
“Anh hiểu rồi chứ?”
Anh đáp:
“Cũng gần như hiểu rồi.”
Tôi nói:
“Vậy chuyện bên chị anh, anh tự đi giải thích.”
Anh thở dài.
“Chị ấy sẽ không nghe đâu.”
“Không nghe cũng phải nói.”
Tối hôm ấy, Chu Lỗi gọi điện cho Chu Hồng Mai. Tôi không cố tình nghe lén. Nhưng căn nhà chỉ có từng ấy diện tích. Anh đứng ngoài ban công gọi điện, tôi ngồi trong phòng khách gấp quần áo, muốn không nghe cũng khó.