Chu Thiến đứng cạnh cười gập cả lưng. Chu Lỗi đóng sập nắp vali lại: “Được, mẹ giỏi, con không thèm nói nữa.” Hôm sau chúng tôi tiễn bà ra sân bay. Trước khi qua cửa an ninh, bà quay lại vẫy tay. Trên người đeo một cái túi xách nhỏ màu đỏ. Cái túi đó là bà tự mua, hơn 600 tệ. Ngày trước bà chết cũng không bao giờ bấm bụng mua.

Đi du lịch về, bà đen đi một vòng. Mang theo quà nhỏ cho từng người. Tôi được cái khăn quàng cổ. Chu Lỗi được gói cà phê. Chu Thiến được cái vòng tay bạc. Tiểu Bảo được một con voi điêu khắc bằng gỗ. Chu Thiến cầm cái vòng hỏi: “Mẹ, cái này bao tiền thế?” Mẹ tôi bảo: “Đừng hỏi.”

“Có đắt không ạ?”

“Cô quản làm gì?”

“Mẹ đừng có tiêu tiền bừa bãi.”

Mẹ tôi liếc nó một cái: “Tiền của mẹ.” Chu Thiến sững lại nửa giây, rồi phá lên cười: “Vâng vâng, tiền của mẹ, mẹ quyết định.” Tôi cũng cười. Cùng một câu nói. Một năm trước nói ra thì toàn là gai góc đâm người. Một năm sau lặp lại, nó chỉ còn là một câu trêu đùa bình thường. Ngày tháng trôi qua đúng là kỳ diệu. Nó không chứng minh ai đúng hoàn toàn, cũng chẳng bắt ép ai phải nhận sai triệt để.

Chu Thiến vẫn sẽ ưu tiên lo cho bố mẹ đẻ nó. Bố nó mổ đục thủy tinh thể, nó xin nghỉ liền 3 ngày. Mẹ nó đau đầu gối, dăm bữa nửa tháng nó lại mua cao dán mang sang. Mẹ tôi chưa từng vì những chuyện đó mà sa sầm nét mặt nữa. Có lần Chu Thiến phải thức trắng hai đêm trông mẹ đẻ ở viện, mẹ tôi còn hầm một nồi gà, sai Chu Lỗi mang sang.

“Mang cho bà thông gia húp,” bà dặn.

Chu Lỗi hỏi: “Thế còn phần của Thiến thì sao?”

“Nó to đầu ngần ấy rồi không tự biết múc mà húp à?”

Miệng thì nói cứng, nhưng tay bà vẫn đơm thêm một hộp đầy ắp. Hôm sau Chu Thiến rửa sạch sẽ cà mèn mang trả, bên trong nhét đầy hạt óc chó mà mẹ tôi thích ăn. Không ai hé răng nói lời cảm ơn. Cũng không ai lôi hai chữ “nên làm” ra để mổ xẻ nữa.

Về chuyện tiền nong, mẹ tôi thực sự không khôi phục một khoản trợ cấp cố định nào. Tiền gửi trẻ không đóng lại. Tiền sinh hoạt 3.000 tệ biến mất tăm. Bảo hiểm của cháu cũng để vợ chồng Chu Lỗi tự lo liệu. Thỉnh thoảng mua cho cháu bộ quần áo, món đồ chơi, đó là do bà vui. Lễ Tết vẫn lì xì. Nhưng lì xì bao nhiêu là quyền của bà.

Có năm bà chỉ lì xì Tiểu Bảo đúng 600 tệ. Thằng bé nhận phong bao vẫn ôm chặt lấy bà gọi “Bà nội là nhất”. Chu Lỗi đứng cạnh trêu: “Có 600 tệ mà cũng ‘là nhất’ á?” Thằng bé gân cổ: “Bà nội còn làm sườn xào chua ngọt cho con mà.” Cả nhà cười ồ lên. Mẹ tôi cười to nhất.

Sau này Tiểu Bảo lên Tiểu học, khoản tiền bán trú cuối cùng cũng kết thúc. Ngày tựu trường đầu tiên, Chu Lỗi gửi một bức ảnh vào group chat. Thằng bé đeo balo đứng trước cổng trường. Bên dưới kèm dòng chữ: “Trịnh trọng tuyên bố, dự án học bán trú kéo dài nhiều năm chính thức khép lại.” Tôi nhắn: “Em là người có tư cách phát biểu nhất đấy.”

Chu Thiến nhắn: “Xin gửi lời cảm ơn đến nhà tài trợ Chu Lỗi vì những năm qua.” Chu Lỗi: “Em không đóng đồng nào chắc?” Chu Thiến: “Lương của em không phải là tiền à?” Hai vợ chồng lại bắt đầu chí chóe. Mẹ tôi nãy giờ không lên tiếng. Mười mấy phút sau, bà quăng một cái hồng bao 200 tệ vào group. Ghi chú: “Cho học sinh Tiểu học đi mua bút chì.”

Chu Lỗi không nhận. Nó bảo: “Mẹ, bút chì để bọn con tự mua.” Mẹ đáp: “Đây là bà nội cho cháu trai.” Lúc này Chu Lỗi mới bấm nhận: “Cháu cảm ơn bà nội ạ.”

Nhìn đoạn chat, tôi chợt nhớ lại bữa cơm cách đây hai năm. Cũng là vì tiền của đứa trẻ. Cũng là một câu “chuyện nên làm”. Lúc bấy giờ, ai trong lòng cũng đang tính nhẩm một cuốn sổ nợ của riêng mình. Ai hi sinh nhiều hơn. Ai đang ăn bám. Ai phải có trách nhiệm chăm sóc ai. Tiền của ai nên đổ vào đâu.

Chúng tôi đều ngây thơ nghĩ rằng, chỉ cần tính toán tiền nong cho rõ ràng rạch ròi, thì các mối quan hệ tự khắc sẽ gọn gàng êm đẹp. Sau này mới ngộ ra: Sổ sách thì cần rõ ràng thật. Nhưng cái cần sòng phẳng là trách nhiệm, chứ không phải là tình thân.

Câu này tôi không nói ra miệng với bất kỳ ai. Bởi vì khi thực sự đắm chìm vào những ngày tháng bộn bề, chẳng ai cần phải nghe những lời đạo lý suông như thế. Mẹ tôi vẫn vì thương Chu Lỗi phải tăng ca mà tiện tay xào thêm đĩa thức ăn. Chu Lỗi vẫn vì xót mẹ đi chợ xa mà lén cài sẵn ứng dụng gọi xe vào điện thoại bà. Chu Thiến thi thoảng ăn nói vẫn cục cằn, bộp chộp.

Mẹ tôi cũng vẫn hay làu bàu chê mấy cái lớp năng khiếu Chu Thiến đăng ký cho con quá đắt đỏ. Có mâu thuẫn. Có so đo. Nhưng cũng có những lúc một người mỏi mệt, người kia sẵn sàng giơ tay gánh vác hộ. Một mùa đông sau đó, mẹ tôi dẫm phải lớp băng mỏng dưới sảnh chung cư, trượt ngã.Gãy xương cổ tay.

Lúc tôi chạy đến bệnh viện, Chu Thiến đã ở đó rồi. Nó chạy còn nhanh hơn tôi. Mẹ tôi ngồi trên ghế phòng cấp cứu, tay phải bó bột treo lên cổ, mặt trắng bệch. Chu Thiến đang ngồi xổm dưới đất mang giày cho bà. Mẹ tôi lại chê nó lóng ngóng.

“Kéo gót giày lên.”

“Mẹ đừng giục.”

“Tất bị cuộn vào trong kìa.”

“Biết rồi, biết rồi.”

“Đúng là chân lóng tay ngóng.”