Anh cả im lặng. Tôi cúp máy, tay vẫn run. Tối hôm đó, tôi đưa ảnh chụp tin nhắn trong nhóm cho bố xem. Bố đeo kính lão, xem từng chữ một. Sau đó ông trả điện thoại cho tôi, lấy trong túi ra thuốc lào — mấy năm nay ông gần như không hút, chỉ khi đặc biệt phiền lòng mới hút. Ông châm thuốc, hít sâu một hơi.

“Nó muốn họp gia đình?”

“Vâng.”

“Được. Vậy họp.”

“Bố…”

“Chuyện phải đến thì tránh không được.” Ông dụi tắt thuốc, “Nhưng cuộc họp này phải theo quy tắc của bố.”

Cuộc họp gia đình được định vào Chủ nhật. Mẹ biết chị dâu cả muốn “thảo luận lại việc phân chia tài sản” khi đang nấu cơm. Cái xẻng trong tay bà dừng một chút rồi tiếp tục đảo thức ăn.

“Cứ để nó nói, tôi cũng muốn xem nó còn bày được trò gì.”

Đây là câu cứng rắn nhất mẹ từng nói trong đời. Mười hai giờ trưa Chủ nhật. Mọi người đến đủ. Anh cả, chị dâu cả, anh hai, chị dâu hai, tôi, bố, mẹ. Bảy người ngồi kín phòng khách. Lần này chị dâu cả mặc đặc biệt trang trọng, còn mang theo một cặp hồ sơ. Trong đó có gì, rất nhanh tôi đã biết. Bố tôi ngồi ở vị trí quen thuộc, giữa sofa, trước mặt đặt cốc trà.

“Vì cuộc họp do con đề nghị, con nói trước.” Ông nhìn chị dâu cả.

Chị ấy mở cặp hồ sơ.

“Bố mẹ, anh cả, em hai, Hiểu Hiểu, hôm nay con nói thẳng. Không phải con muốn gây chuyện, mà là chuyện này không nói cho rõ thì sau này còn ầm ĩ hơn.”

Chị ấy lấy tài liệu đầu tiên ra.

“Đây là phương án bồi thường giải tỏa của khu bên cạnh năm ngoái con in ra. Những căn nhà cũ trong khu làng giống nhà mình, tính bồi thường theo diện tích cộng bồi thường nhân khẩu, tổng hợp lại trung bình mỗi hộ nhận từ hai triệu rưỡi đến ba triệu.”

Chị ấy đặt lên bàn.

“Nhà cũ nhà mình diện tích xây dựng chín mươi lăm mét vuông, cộng diện tích sân, diện tích sử dụng thực tế hơn một trăm hai mươi mét. Theo tiêu chuẩn khu bên cạnh, ước tính thận trọng cũng được hơn ba triệu.”

Chị ấy lại lấy tài liệu thứ hai.

“Đây là bản sao thỏa thuận chia nhà lúc trước. Trong thỏa thuận viết ‘nhà cũ giao cho bố mẹ cư trú sử dụng’. Chú ý, viết là ‘cư trú sử dụng’, không phải ‘quyền sở hữu thuộc về bố mẹ’. Về pháp luật hai câu này có khác nhau.”

Máu tôi lập tức dồn lên đầu.

“Chị đã tìm luật sư xem rồi?”

Chị dâu cả ngẩng đầu, “Đúng, tôi đã tư vấn. Theo cách ghi này, quyền sở hữu căn nhà vẫn có thể thảo luận.” Người phụ nữ này. Chị ấy đã chuẩn bị toàn diện. Chị dâu hai siết chặt ngón tay mình, một tiếng cũng không nói. Mặt anh hai từng chút trầm xuống. Anh cả ngồi cạnh chị dâu cả, từ đầu đến cuối cúi đầu. Mẹ tôi ngồi cạnh bố, mặt không biểu cảm.

“Nói hết chưa?” bố hỏi.

“Còn.” Chị dâu cả lấy tài liệu thứ ba ra.

“Đây là chi tiết tiền lương của anh cả mấy năm nay. Từ năm 2012 đến 2024, anh cả tổng cộng kiếm gần sáu trăm nghìn. Ngoài khoản hơn chín mươi nghìn đã đối sổ lúc chia nhà, phần còn lại đều tiêu cho gia đình này — gồm nuôi hai người già, cho Hiểu Hiểu đi học, làm đám cưới cho em hai. Anh cả đóng góp nhiều nhất cho nhà nhưng lúc chia lại nhận căn nhỏ nhất.”

Chị ấy xếp ba tập tài liệu thành một hàng.

“Yêu cầu của con rất đơn giản. Sau khi tiền đền bù giải tỏa được trả, anh cả phải được ít nhất bốn mươi phần trăm.”

Bốn mươi phần trăm. Bốn mươi phần trăm của ba triệu là một triệu hai. Phòng khách yên tĩnh đến cực điểm. Bố không động, tay vẫn đặt trên cốc trà. Mười giây. Hai mươi giây. Ba mươi giây trôi qua. Ông mở miệng.

“Con nói xong rồi?”

Chị dâu cả gật đầu.

“Được. Vậy bố nói mấy câu.”

Ông đứng dậy, đi tới cạnh tủ quần áo. Cúi người, lấy chìa khóa trong túi ra, mở ngăn kéo vẫn luôn khóa. Lấy ra một túi hồ sơ. Ông đặt túi hồ sơ lên bàn, mở ra, lần lượt trải từng thứ bên trong. Thứ đầu tiên: giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà.

“Người đứng tên quyền sở hữu căn nhà này là ai?”

Chị dâu cả nghiêng đầu nhìn. Trên đó viết: Vương Tú Phân. Tên mẹ tôi.

“Căn nhà này…” Chị dâu cả sững người, “Sao lại là tên mẹ?”

“Vì đã sang tên cho mẹ con rồi. Năm ngoái.” Bố nói, giọng nhàn nhạt.

Mặt chị dâu cả biến sắc dữ dội.

“Con nói câu ‘cư trú sử dụng’ có vấn đề pháp lý, đúng. Vì vậy năm ngoái bố đã làm thủ tục sang quyền sở hữu. Bây giờ con tìm luật sư xem lại đi, còn phần của con không.”

Miệng chị dâu cả mở ra rồi khép lại, khép lại rồi lại mở. Cơ sở pháp lý trong cặp hồ sơ của chị ấy được xây trên tiền đề “quyền sở hữu còn tranh chấp”. Bây giờ tiền đề đó không còn. Nhà là của mẹ tôi. Gọn gàng, rõ ràng, pháp luật không có tranh chấp.

“Bố… bố mẹ sang tên từ khi nào? Sao không nói với bọn con?”

“Nhà của bố, sang tên cho vợ bố, cần phải nói với các con à?”

Mặt chị dâu cả lúc đỏ lúc trắng. Nhưng chị ấy vẫn chưa bỏ cuộc.

“Cho dù nhà là của mẹ, nhưng tiền đền bù giải tỏa — đó là tài sản của cả nhà…”

“Cả nhà? ‘Cả nhà’ mà con nói là ai?” Bố rút thứ thứ hai từ túi hồ sơ ra.

Thỏa thuận chia nhà.

“Giấy trắng mực đen, ký tên lăn tay. Chia nhà là chia nhà. Chia xong, các con là gia đình của các con, bố mẹ là gia đình của bố mẹ. Tài sản của bố mẹ không có một đồng liên quan đến các con. Về luật hay về lý, không có chỗ nào đứng được.”