Nửa năm qua, nó gầy đi trông thấy, hốc mắt trũng sâu, người cũng trầm lắng hơn. Nó đứng ở cửa, không nói gì thêm. Nhưng cũng không đi. Tôi nhìn đứa con trai này của mình, cục tức trong lòng, nhẹ đi được một nửa. Đêm đó, sau khi chúng đi, Minh Dao lại lộn về. Con bé xách hai túi thức ăn, ném vào bếp nhà tôi.
“Mẹ, con đến ở với mẹ hai hôm.”
“Không cần.”
“Cần ạ.” Con bé xắn tay áo lên, “Trong cái nhà anh hai con, con nhìn là phát bực.”
Tôi không cản con bé. Hai mẹ con ngồi nhặt rau dưới ngọn đèn. Con bé nhặt nửa ngày trời, cuối cùng cũng không nhịn được nữa.
“Mẹ, căn nhà đó mẹ không định cho thật à.”
“Không cho.”
“Nhưng đó là con của anh con mà.”
“Đứa trẻ là cháu nội của mẹ, mẹ nhận.” Tôi thả lá rau vào chậu, “Nhà là nhà.”
“Thứ cô ta cần là nhà, không phải là con. Chuyện này mẹ phân biệt được.”
Minh Dao khựng tay, nhìn tôi.
“Mẹ, mẹ nhìn thấu từ lâu rồi.”
“Trước lúc bước qua cửa nhà này, mẹ đã nhìn thấu rồi.”
“Thế sao mẹ không nói sớm.”
“Nói rồi, anh con có tin không.” Tôi mỉm cười, “Có những cú ngã, nó phải tự mình vấp.”
Minh Dao không hỏi nữa, cúi đầu tiếp tục nhặt rau. Đêm đó, Giang Niệm Vi lại nhắn tin vào nhóm chat gia đình, bù lu bù loa rằng nhà họ Cố không nhận đứa cháu này. Có người trong nhóm hỏi cô ta làm sao thế, cô ta được thể khóc bù lu bù loa. Tôi không thèm nhắn lại một chữ nào trong nhóm. Một buổi sáng nọ, tôi xách thức ăn về, nhìn thấy Giang Niệm Vi ngồi xổm dưới lầu nhà tôi.
Cô ta thấy tôi, vội vàng đứng lên, chặn đường.
“Mẹ, chúng ta nói chuyện đi.”
“Nói chuyện gì.”
“Chuyện căn nhà.” Cô ta xoa xoa bụng, “Mẹ coi như thương hại đứa nhỏ đi.”
“Thương đứa nhỏ, mẹ sẽ đóng đủ tiền cấp dưỡng.” Tôi lách qua người cô ta, “Chuyện nhà cửa, miễn bàn.”
“Mẹ thật độc ác.”
“Nếu mẹ không độc ác, hôm nay đã đến lượt cô cưỡi lên cổ mẹ rồi.”
Cô ta không chặn được tôi, đành gào lên sau lưng.
“Bà sẽ hối hận cho xem.”
Tôi không ngoảnh lại, đi thẳng lên lầu. Hôm sau, Minh Dao đọc được tin nhắn trong nhóm, tức giận gọi điện cho tôi.
“Mẹ, chị ta nói mẹ ra cái thể thống gì thế kia.”
“Nói gì.”
“Nói mẹ độc ác, nói mẹ không thèm nhận cháu ruột, nói nhà họ Cố là cái hố chôn người.”
“Kệ cho cô ta nói.”
“Mẹ, mẹ cứ trơ mắt nhìn chị ta hắt nước bẩn vào người mình sao?”
“Nước đục hắt vào người khác, hong khô đi rồi, vẫn là đục.” Tôi nói, “Hắt vào người mẹ, mẹ không nhận, thì sẽ rơi xuống chân cô ta thôi.”
Minh Dao khựng lại ở đầu dây bên kia.
“Mẹ, mẹ không phải tức quá hóa lú rồi chứ.”
“Mẹ đang tỉnh táo lắm.”
“Thế rốt cuộc mẹ muốn làm gì.”
“Mẹ muốn điều tra cô ta.” Tôi đáp, “Xem mấy năm ở nước ngoài, cô ta rốt cuộc đã làm những gì.”
Minh Dao sững người.
“Mẹ, chuyện này mẹ cũng điều tra được á?”
“Mẹ làm ngoại thương ba mươi năm, người quen biết, còn nhiều hơn số quốc gia mà cô ta đi qua.”
Tôi mở danh bạ điện thoại ra, lướt đến một cái tên. Chị Châu. Trợ lý ngày trước mẹ dẫn dắt ở công ty, nay làm mảng điều tra ở hải ngoại. Tôi gọi cho cô ấy.
“Chị Châu, giúp tôi tra một người.” Tôi tựa vào lưng ghế, chậm rãi nói.
“Giang Niệm Vi. Những năm đi du học đó, rốt cuộc đã sống thế nào.” Chị Châu làm việc nhanh gọn.
Nửa tháng sau, một xấp tài liệu được đặt trên bàn trước mặt tôi. Tôi lật giở từng tờ xuống. Ngôi trường năm đó Giang Niệm Vi theo học, là thật. Nhưng mấy năm sau đó, lại không khớp với những gì cô ta nói trong đám cưới. Cô ta nói bản thân là sinh viên xuất sắc của trường danh giá, học lên thạc sĩ và tiến sĩ. Trong tài liệu ghi rõ, cô ta mới học được một nửa đã thôi học.
Cô ta nói bản thân vào làm việc ở một ngân hàng đầu tư nước ngoài. Trong tài liệu ghi rõ, công ty đó chỉ cấp cho cô ta giấy chứng nhận thực tập ba tháng, không được vào chính thức. Cô ta nói là do công ty níu kéo, bản thân có chỗ làm tốt hơn. Trong tài liệu ghi rõ, là do cô ta không qua được kỳ đánh giá thực tập. Khó coi hơn cả là mấy trang sau.
Cô ta mượn tiền ở nước ngoài, mãi không chịu trả. Bạn bè đuổi theo mắng chửi cô ta dưới tài khoản mạng xã hội. Cô ta hợp tác làm dự án với người khác, tiền vào tay là rút lui êm đẹp, lừa đồng bọn một mẻ. Dòng “kinh nghiệm khởi nghiệp ở hải ngoại” trên CV của cô ta, là mượn danh người khác. Tôi gập tài liệu lại, đầu ngón tay gõ nhẹ lên trang bìa.
Hóa ra sinh viên xuất sắc mà cô ta tự xưng, là được chắp vá ra như thế này. Tôi nhìn chằm chằm vào mấy trang giấy đó, hồi lâu. Dáng vẻ đắc ý tự mãn của cô ta trong đám cưới, lại hiện lên trước mắt tôi. Cô ta nói bản thân được công ty lớn nước ngoài mời gọi. Cô ta nói bản thân đã trải sự đời, thừa sức xứng đôi với nhà họ Cố. Cô ta nói gả vào nhà chúng tôi, là nhà họ Cố được hưởng sái.
Hóa ra những lời này, từng câu từng chữ, đều dựa dẫm vào tên tuổi người khác mà chống đỡ. Tôi gọi một cú điện thoại cho chị Châu.
“Mấy tài liệu này, có dùng làm bằng chứng được không.”
“Giấy trắng mực đen, đều là thật cả.” Chị Châu nói, “Theo ý tôi, chị nên tra sớm hơn mới phải.”
“Tra sớm, không bằng tra đúng lúc.” Tôi mỉm cười, “Còn gì khác không.”
