Trong khoảnh khắc ấy, không khí trong phòng khách như bị rút sạch một tầng. Hai trăm chín mươi nghìn tệ. Đối với gia đình này, đó vẫn là một khoảng cách gần như không thể vượt qua. Tôi nhìn Diệp Huy và Giang Lam ngồi cạnh nhau trên sofa. Giữa hai người vẫn chừa ra một khoảng nhỏ. Giống như hai tảng đá đặt cạnh nhau, tuy gần sát nhưng mỗi người lại chìm trong sự im lặng của riêng mình. Tôi hỏi:

“Nếu thực sự không gom đủ số tiền này thì sao?”

Diệp Huy ngẩng đầu nhìn tôi. Ánh sáng trong mắt nó tối đi đôi chút.

“Họ nói nếu vậy, thỏa thuận này sẽ bị hủy. Sau đó sẽ làm theo thủ tục của tòa án, căn nhà bị kê biên rồi đem ra đấu giá.”

“Cuối cùng bán được bao nhiêu thì sẽ do bên họ quyết định.”

Trong tường vang lên tiếng nước chảy trầm đục. Tầng trên có người kéo đồ đạc, khiến sàn nhà phát ra mấy tiếng nặng nề. Tôi thu ánh mắt khỏi cửa sổ, quay sang nhìn đôi vợ chồng trẻ trước mặt. Đã tới nước này, ai thật lòng nghĩ cho gia đình, ai âm thầm tính toán cho bản thân, dường như cũng không còn quan trọng nữa. Quan trọng là căn nhà này còn cứu được hay không. Tôi im lặng rất lâu rồi mới nói:

“Căn nhà của mẹ ở huyện chắc có thể thế chấp được hơn hai trăm nghìn.”

“Cộng thêm tiền tiết kiệm của hai đứa, phần còn thiếu chắc cũng bù được.”

Diệp Huy lập tức ngẩng phắt đầu.

“Mẹ, không được! Đó là nhà của mẹ mà!”

Tôi trấn an:

“Nhà cửa là vật chết, con người mới là sống. Mẹ đã sang đây ở với các con, căn nhà đó để không cũng chỉ là để không.”

“Huống hồ mẹ cũng không cho không hai đứa.”

“Đợi sau này tình hình khá hơn thì trả tiền lại cho mẹ là được. Căn nhà vẫn đứng tên mẹ, mẹ chỉ đem nó ra thế chấp để giải quyết chuyện cấp bách trước mắt thôi.”

Môi Diệp Huy khẽ động. Nhưng cuối cùng nó chẳng nói được lời nào. Giang Lam cúi đầu. Nước mắt từng giọt từng giọt rơi xuống mặt bàn trà, phát ra những tiếng rất khẽ. Tôi đứng dậy.

“Thôi, đi ngủ trước đi. Ngày mai về xem căn nhà cũ, xem rốt cuộc có thể thế chấp được bao nhiêu.”

Đi tới cửa ban công, tôi lại quay đầu nhìn hai đứa.

“Mẹ của Lam Lam cứ để mẹ chăm sóc trước. Hai đứa lo giải quyết ổn thỏa những chuyện bên ngoài đi.”

Đêm đó, tôi nằm trên chiếc giường chật hẹp, nghe tiếng gió ngoài cửa sổ từng đợt rít qua. Màn hình điện thoại chợt sáng lên. Là tin nhắn của chị Vương:

“Sao hôm nay muộn thế rồi mà bà vẫn chưa ngủ?”

Tôi gõ mấy chữ rồi lại xóa. Cuối cùng chỉ trả lời:

“Có tuổi rồi, ngủ ít thôi.”

Sáng hôm sau, tôi tìm được giấy chứng nhận quyền sở hữu căn nhà. Cuốn giấy tờ đã cũ, các góc đều bị mài đến bạc trắng. Tôi cầm trong tay, lật đi lật lại mấy lần. Trên đó vẫn còn tên ông nhà tôi. Ông đã mất năm năm rồi. Suốt thời gian ấy, tôi vẫn chưa đi làm thủ tục sang tên. Trước đây tôi nghĩ, đợi hôm nào tâm trạng thoải mái thì sẽ đi chuyển sang tên mình. Bây giờ thì hay rồi.

Chẳng cần sang tên nữa, trực tiếp mang nó đi thế chấp để trả nợ. Diệp Huy đứng ngoài cửa. Nhìn thấy giấy tờ trong tay tôi, nó khẽ nói:

“Mẹ, mẹ suy nghĩ kỹ thêm lần nữa đi.”

“Mẹ nghĩ kỹ rồi.”

Tôi bỏ giấy tờ vào túi vải.

“Đi thôi.”

Ngày chúng tôi trở về huyện, thời tiết đẹp đến lạ. Ánh nắng rực rỡ chiếu xuống mặt đường, khiến cả con đường như phủ một lớp ánh sáng trắng. Căn nhà cũ vẫn giống hệt ngày trước. Rêu xanh nơi chân tường đã mọc dày hơn. Một bóng đèn cảm ứng trong hành lang đã hỏng, lúc đi lên cầu thang tối om. Tôi lấy chìa khóa mở cửa. Bên trong phảng phất mùi ẩm mốc. Chậu trầu bà trên bệ cửa sổ đã héo mất một nửa.

Tôi đi một vòng quanh nhà. Đưa tay khẽ vuốt khung di ảnh của ông nhà, sau đó ngồi xổm xuống lau lớp bụi bám trên đó. Tôi đứng dậy, nói với Diệp Huy:

“Lúc bố con mất, ông ấy nói căn nhà này để lại cho mẹ dưỡng già.”

“Chắc ông ấy cũng chẳng ngờ có ngày căn nhà này lại cứu được chuyện cấp bách của gia đình chúng ta.”

Diệp Huy đứng ngoài cửa, không bước vào. Nó cúi đầu.

“Mẹ, là con bất hiếu.”

Tôi bỏ giấy tờ nhà vào túi, đóng cửa lại.

“Đi thôi. Tới chỗ môi giới hỏi xem giá cả thế nào.”

Người môi giới là một chàng trai trẻ, miệng lưỡi rất lanh lợi, nói chuyện đâu ra đấy. Cậu ta xem giấy tờ nhà rồi vào trong đi một vòng. Lúc trở ra, cậu ta đưa ra mức giá:

“Với khu vực này, cộng thêm tầng và tình trạng nội thất, nhiều nhất chỉ khoảng hai trăm năm mươi nghìn.”

“Hai trăm năm mươi nghìn.”

Diệp Huy nói.

“Mẹ, vẫn còn thiếu bốn mươi nghìn.”

Tôi suy nghĩ một lúc.

“Mẹ còn hơn hai mươi nghìn tiền tiết kiệm. Cộng thêm số tiền hai đứa đang có, miễn cưỡng chắc cũng đủ.”

“Nhưng đó là tiền dưỡng già của mẹ.”

Diệp Huy nói.

“Mẹ vừa nói rồi. Nhà cửa là vật chết, con người mới là sống.”

Khi chúng tôi từ huyện trở về, trời đã về chiều. Ruộng đồng ngoài cửa xe dần chìm vào bóng tối. Dãy núi phía xa như được dát một đường viền vàng mỏng. Tôi tựa vào ghế, lặng lẽ nhìn ra ngoài cửa sổ. Trong lòng lại bình tĩnh đến lạ. Không oán trách. Cũng chẳng tiếc nuối. Chỉ còn một khoảng yên tĩnh. Khi về tới nhà, Giang Lam đang bận rộn nấu cơm trong bếp.

Đoàn Đoàn nằm bò trên bàn trà phòng khách làm bài tập. Thấy chúng tôi bước vào, thằng bé ngẩng đầu gọi:

“Bà nội!”