“Đợi sau này con vượt qua được giai đoạn khó khăn này, phải hứa với mẹ một chuyện.”

“Mẹ cứ nói.”

“Sau này Đoàn Đoàn lớn lên, tuyệt đối đừng học theo mẹ, chuyện gì cũng gánh thay cho nó.”

“Cứ để nó tự sống cuộc đời của mình.”

“Con có gánh thay nó cả đời, đến cuối cùng chưa chắc nó đã sống nhẹ nhàng hơn con bây giờ.”

Diệp Huy không trả lời. Trong xe hoàn toàn yên tĩnh. Chỉ có tiếng bánh xe lăn đều trên mặt đường, liên tục không ngừng. Sáng hôm sau, chúng tôi tới Trung tâm Đăng ký Bất động sản của huyện. Nhân viên tại quầy lật xem giấy chứng nhận nhà đất, lại kiểm tra giấy chứng tử của ông nhà tôi rồi ngẩng đầu nói:

“Căn nhà này là tài sản chung của vợ chồng. Sau khi chồng bà qua đời, bà chỉ có quyền định đoạt phần quyền sở hữu thuộc về mình.”

“Theo thứ tự thừa kế theo pháp luật, phần còn lại của căn nhà phải do bà, con trai bà và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của chồng bà hiện vẫn còn sống cùng thừa kế.”

“Nếu muốn bán toàn bộ căn nhà, trước tiên phải làm thủ tục công chứng thừa kế.”

“Tất cả những người thừa kế có liên quan phải ký xác nhận từ bỏ quyền thừa kế, sau đó toàn bộ quyền sở hữu mới có thể chuyển sang tên bà, rồi mới tiến hành sang tên cho người mua.”

Lòng tôi lập tức trĩu xuống. Trong số những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, ngoài Diệp Huy ra còn một người. Mẹ chồng tôi. Cũng chính là mẹ ruột của ông nhà. Bà đã ngoài tám mươi tuổi, hiện sống cùng con gái út trong căn nhà cũ ở ngoại ô thành phố. Khi ông nhà tôi qua đời, bà từng tới dự tang lễ. Sau khi khóc một trận trước linh cữu con trai, bà nhìn tôi rồi nói:

“Cô trả con trai lại cho tôi.”

Từ đó về sau, chúng tôi không còn gặp lại nhau. Tôi chưa từng tới thăm bà. Bà cũng chưa bao giờ liên lạc với tôi. Giữa hai chúng tôi dường như tồn tại một lớp ngăn cách khó nói thành lời. Giống như mái nhà cũ đã lâu không quét dọn, phủ kín một lớp bụi dày. Không ai muốn là người đầu tiên đưa tay lau đi. Nghe xong, sắc mặt Diệp Huy cũng căng lên.

“Bà nội vẫn còn sống, con phải tới nói chuyện này với bà.”

“Để mẹ đi.”

Tôi nói. Diệp Huy nhìn tôi.

“Mẹ, nếu bà nội nhìn thấy mẹ… quan hệ giữa hai người…”

“Chính vì thế mẹ mới phải đi.”

“Nếu con tới, bà không đồng ý, con là cháu, chẳng lẽ còn ép bà ký tên?”

“Mẹ đi thì khác. Bà muốn đánh, muốn mắng, muốn đập đồ thì cứ nhằm vào mẹ.”

“Con đứng ngoài cửa chờ là được.”

Diệp Huy im lặng một lúc rồi nói:

“Vậy con đi cùng mẹ.”

Chúng tôi lái xe suốt hai tiếng, cuối cùng cũng tới vùng ngoại ô. Mẹ chồng tôi sống trong một khu nhà tập thể kiểu cũ. Nhà ở tầng ba. Tay vịn cầu thang đã hoen gỉ, từng mảng sơn tường bong tróc. Em chồng tôi, Diệp Mẫn, ra mở cửa. Vừa nhìn thấy tôi, cô ấy sững người một thoáng, rõ ràng không ngờ tôi sẽ tới.

“Chị dâu?”

“Tôi tới thăm mẹ.”

Diệp Mẫn đứng chắn nửa khung cửa. Cô ấy quay đầu gọi vào trong:

“Mẹ, chị dâu tới.”

Bên trong không có tiếng trả lời. Diệp Mẫn do dự một lúc rồi mới tránh sang bên.

“Vào ngồi đi.”

Mẹ chồng tôi đang ngồi trên một chiếc ghế mây cũ cạnh ban công. Trên đầu gối phủ một tấm chăn dày, trong tay cầm chiếc cốc tráng men. Nghe tiếng chúng tôi bước vào, bà không ngẩng đầu. Ánh mắt vẫn dừng trên cây ngô đồng ngoài cửa sổ đã rụng sạch lá. Ánh nắng xiên qua khung cửa, khiến nửa gương mặt bà trắng nhợt.

“Mẹ.”

Tôi gọi một tiếng. Bà khẽ “ừ”, coi như đáp lại. Tôi không vòng vo. Ngồi xuống bên bàn trà, tôi kể lại đầu đuôi mọi chuyện. Đến khi nói căn nhà cần bán, mà muốn bán thì phải có chữ ký của bà xác nhận từ bỏ quyền thừa kế, bà đặt chiếc cốc tráng men trong tay xuống đầu gối. Nắp cốc khẽ va vào thành, phát ra một tiếng lanh canh. Rất lâu sau, bà mới lên tiếng:

“Căn nhà đó là Vệ Quốc để lại.”

“Cô bán nó đi rồi, nó đến một chỗ để trở về cũng chẳng còn.”

Diệp Huy đứng bên cửa, dường như định nói gì đó. Tôi lập tức giơ tay ngăn nó lại.

“Mẹ, trong nhà hiện giờ xảy ra chút chuyện, đang rất cần một khoản tiền.”

Tôi kể ngắn gọn toàn bộ tình hình của Giang Lam cho bà nghe. Từ chuyện mẹ Giang Lam liệt nằm một chỗ, căn nhà bị đem đi thế chấp vay tiền, cho tới khoản nợ đang đến hạn. Không giấu giếm. Cũng không phóng đại bất cứ điều gì. Tôi cố gắng kể bằng giọng bình thản nhất. Giống như chỉ đang nói về một chuyện gia đình hết sức bình thường. Mẹ chồng nghe tôi nói xong, chìm vào im lặng rất lâu.

Ngón tay bà chậm rãi miết qua miết lại trên chiếc cốc tráng men, rồi hỏi:

“Chuyện nhà cô ấy, trong mắt con còn quan trọng hơn căn nhà Vệ Quốc để lại sao?”

“Không phải là con coi bên nào quan trọng hơn.”

Tôi cân nhắc từng lời rồi mới nói:

“Chỉ là cho dù giữ được căn nhà, cửa ải trong lòng này cũng chưa chắc vượt qua được. Khi Vệ Quốc còn sống, ông ấy thường nói người một nhà thì không phân biệt anh hay tôi. Bây giờ chúng con đã là người một nhà rồi.”

Vừa thốt ra câu ấy, chính tôi cũng thoáng sững người. Đó là câu ông nhà tôi khi còn sống thường xuyên nhắc đến nhất. Khoảng thời gian bệnh tình trở nặng, ông từng nắm tay tôi nói: