Tạ Hành qua đời trong thời gian bị điều tra và điều trị, trước khi phiên xét xử cuối diễn ra. Những việc ông tham gia vẫn được làm rõ trong hồ sơ; tài sản liên quan không thể chỉ đổi tên người giữ rồi trở thành sạch. Tôi không đến nhìn ông lần cuối. Mẹ không yêu cầu tôi đến. Bà chỉ nói:

“Con được chọn.”

Hai mươi hai năm bà không có quyền ấy, nên khi lấy lại, điều đầu tiên bà làm là trao nó cho tôi. Trong phiên tòa, Tạ Minh Châu không mặc sườn xám. Tóc bà bạc nhiều hơn tôi nhớ. Chuỗi trầm không còn trên cổ tay. Không có mùi hương, không có luật sư bước lên chắn trước mỗi câu hỏi trong phòng khách riêng. Bà nhìn tôi khi tôi được gọi vào trình bày.

Tôi kể những việc mình trực tiếp trải qua, đưa ra những gì đã lưu giữ, nói rõ đâu là lời nghe từ ai, đâu là điều có thể kiểm tra. Tôi không yêu cầu người khác kết tội bà bằng những bóng người trong nước. Mười hai năm, hai mươi hai năm, bao nhiêu đêm mất ngủ cũng không cho phép tôi bịa thêm một lời để làm bản án nặng hơn. Bà đã làm đủ nhiều. Không cần tôi thêm vào.

Phó Kiến Hoa khai nhận phần liên quan sau khi những dữ liệu ông từng nghĩ không còn tồn tại được tìm lại và đối chiếu. Tiền nhận qua người thân, việc liên hệ với Tạ gia, những lần can thiệp hồ sơ đều để lại dấu.

Cái chết của Lục Chính được xác định lại là vụ giết người có dàn dựng. Một bản ghi nhận thương tích ban đầu từng bị tách khỏi hồ sơ, lời khai của người tham gia vận chuyển cùng tài liệu Lục Chính gửi trước khi mất đã giúp kiểm tra lời thú nhận, thay vì chỉ dựa vào việc Phó Kiến Hoa cuối cùng chịu nói. Chương 27

Kết luận ông nhận hối lộ, tiêu hủy tài liệu để tự bảo vệ mình bị hủy bỏ. Những người dựng nên kết luận ấy phải chịu trách nhiệm tương ứng. Mẹ Lục Trầm ngồi cạnh tôi trong một buổi công bố kết quả. Bà ôm tấm ảnh chồng trên đầu gối, bàn tay rất bình tĩnh. Chỉ đến khi nghe đủ tên ông, bà mới cúi xuống lau một hạt bụi không có trên mặt kính.

“Em biết mà.”

Bà nói với người trong ảnh. Tôi quay mặt, để bà được nói riêng. Tạ Minh Châu nhận án tử hình cho những tội ác đã được chứng minh, bao gồm việc tổ chức giết người và những hành vi đặc biệt nghiêm trọng kéo dài nhiều năm.

Hàn Thừa Lễ cùng những người tham gia bị tuyên án theo vai trò và hành vi của mình. Ông ta nhận án chung thân. Phó Kiến Hoa cũng không còn con đường trở lại cuộc đời được người khác gọi bằng chức vụ. Không phải tất cả hồ sơ đều khép trong một ngày. Những gì còn thiếu vẫn tiếp tục được tìm. Nhưng từ đó, không ai có thể dùng một con dấu cũ để nói Thanh Hà chưa từng có chuyện.

Sau phiên tòa, luật sư chuyển cho tôi đề nghị gặp của Tạ Minh Châu. Tôi suy nghĩ rồi đồng ý một lần. Bà hỏi mẹ có nhắc tới mình không.

“Có.”

Mắt bà sáng lên. Tôi nhìn bà.

“Mẹ nói nếu tôi không muốn gặp thì không cần gặp.”

Ánh sáng ấy tắt. Bà im lặng rất lâu rồi cười khô.

“Cháu thắng rồi.”

Tôi lắc đầu.

“Tôi có cha để mất, có mẹ bị lấy đi hai mươi hai năm. Du Ninh có bạn không thể gọi nữa. Mẹ Lục Trầm chờ chồng cả nửa đời. Bà thật sự nghĩ chuyện này có người thắng?”

Bà không đáp. Khi tôi đứng dậy, bà bỗng hỏi:

“Cháu còn nhìn thấy không?”

Tôi nhìn bà lần cuối.

“Không.”

Bà dường như muốn tìm một niềm an ủi trong câu trả lời đó. Tôi nói thêm:

“Nhưng tôi vẫn nhìn rõ bà.”

Rồi tôi bước ra, không quay đầu. 30. Nhà ở phía có người chờ Mẹ hồi phục chậm. Có ngày bà nhớ chính xác cha thích ăn món gì, nhưng quên chìa khóa vừa đặt ở đâu. Có đêm bà bật đèn cả phòng vì sợ mình ngủ rồi tỉnh dậy lại thấy trần nhà xanh ở Tĩnh An. Chúng tôi không giục.

Tôi treo một tấm lịch lớn trong phòng khách, đánh dấu hôm nay. Khi bà bối rối, tôi cùng bà nhìn ngày, nhìn cửa sổ, nói đây là nhà mình, cửa không khóa từ ngoài. Một hôm bà tự xuống dưới mua rau. Tôi đứng ở ban công nhìn theo, lo đến mức điện thoại cầm trong tay nóng lên. Bà trở về sau mười bảy phút, trên tay có bó hành cùng một túi bánh hạt dẻ. Tôi ngồi trên ghế khóc.

Bà tưởng tôi đau ở đâu, vội đặt đồ chạy tới. Tôi ôm bà, nói không đau. Chỉ là mười bảy phút bình thường ấy, bà đã đi mất hai mươi hai năm mới tới được. Sư phụ không quay về ở một mình trên núi ngay. Đạo quán được sửa lại dần, còn ông ở gần chúng tôi để điều trị chân. Ông than dưới thành phố rau đắt, rồi ngày nào cũng xuống công viên chơi cờ thua người ta hai ván. Tôi hỏi vì sao không tính trước.

Ông trừng mắt.

“Tính được nước người khác thì còn chơi làm gì?”

Tôi ghi nhớ câu ấy. Sau này có người muốn trả tiền rất cao để tôi xem vận làm ăn, tôi từ chối và nói thật mình không còn khả năng như trước. Có người thất vọng. Có người bảo tôi hết thời. Tôi vẫn hơi buồn, nhưng không cố lừa họ bằng những câu ai nghe cũng thấy đúng. Tôi học lại nhiều thứ.

Học tra hồ sơ, học ghi chép phỏng vấn, học cách hỏi một người về chuyện đau lòng mà không ép họ kể đến cùng. Tôi cùng Du Ninh tham gia công việc tìm thân nhân cho những người có hồ sơ bị thay, dưới sự hỗ trợ của những người có chuyên môn.